تفاوت ویزای ۳۰۰، ۳۰۹ و ۱۰۰ چیست و آیا گرفتن ویزای نامزدی ۳۰۰ سخت‌تر است؟

یکی از پرتکرارترین ابهام‌های پرونده‌های خانوادگی استرالیا همین است: زوجی که پرونده‌اش زیر ویزای نامزدی ۳۰۰ باز است، می‌شنود که کارشناسان بیشتر درباره ۳۰۹ صحبت می‌کنند و نگران می‌شود که نکند مسیر اشتباهی را انتخاب کرده است. دکتر سیروس احمدی، وکیل مهاجرت استرالیا و نماینده ثبت‌شده نزد MARA با شماره ثبت ۰۸۵۴۸۲۶، در این یادداشت ساختار حقوقی هر سه ویزا را از متن مقررات مهاجرتی باز می‌کند و نشان می‌دهد تفاوت واقعی در «سخت‌تر بودن» نیست، بلکه در ماهیت رابطه، محل اقامت متقاضی و تعداد مراحل ارزیابی است. دلیل اینکه در گفت‌وگوهای عمومی بیشتر به ۳۰۹ ارجاع داده می‌شود هم ساده است: ۳۰۹/۱۰۰ پرشمارترین مسیر خانوادگی برای زوج‌های متأهل ساکن خارج از استرالیا است، نه اینکه برای پرونده شما مناسب‌تر باشد.

پاسخ کوتاه

ویزای ۳۰۰ (نامزدی) برای زوج‌هایی است که هنوز ازدواج نکرده‌اند؛ دارنده آن باید در دوره اعتبار ویزا ازدواج کند و سپس از داخل استرالیا برای ویزای همسر ۸۲۰/۸۰۱ اقدام کند. ویزای ۳۰۹ موقت و ویزای ۱۰۰ دائم است و برای زوج‌های متأهل یا de facto که بیرون استرالیا درخواست می‌دهند با یک درخواست و یک هزینه در دو مرحله بررسی می‌شود. ۳۰۰ دشوارتر نیست؛ فقط معیارهای اثباتی متفاوتی دارد.

قانون چه می‌گوید

هر سه ویزا در Migration Regulations 1994 و در Schedule 2 همان مقررات تعریف شده‌اند و معیارهایشان با شماره بند (clause) قابل ردیابی است؛ تعاریف پایه «همسر» و «شریک de facto» نیز در مواد ۵F و ۵CB قانون Migration Act 1958 و مقررات ۱.۰۹A و ۱.۱۵A آمده است.

ویزای ۳۰۰ — Prospective Marriage (موقت): صفحه رسمی اداره امور داخلی (به‌روزرسانی‌شده در تابستان ۲۰۲۶) ماهیت این ویزا را روشن بیان می‌کند: این ویزا به شما اجازه می‌دهد برای ازدواج با همسر آینده خود به استرالیا بیایید و سپس برای اقامت دائم اقدام کنید. یعنی ۳۰۰ به‌خودی‌خود هیچ‌گاه به اقامت دائم تبدیل نمی‌شود؛ یک پل قانونی است. معیارهای اختصاصی آن در Part 300 ضبط شده، از جمله بند 300.212A که مقرر می‌دارد متقاضی باید ۱۸ سال را تمام کرده باشد، و بند 300.212 که محدودیت‌های مربوط به صلاحیت اسپانسر شدن همسر آینده را تعیین می‌کند — همسر آینده متقاضی نباید بر اساس مفاد همین بند از اسپانسر شدن منع شده باشد. در ادامه بندهای ۳۰۰.۲۱۳ (سن اسپانسر)، ۳۰۰.۲۱۴(۱) (ملاقات حضوری پس از ۱۸ سالگی هر دو) و ۳۰۰.۲۱۵ و ۳۰۰.۲۱۶ (قصد واقعی ازدواج در دوره ویزا و قصد زندگی مشترک به‌عنوان همسر) قرار دارند.

ویزای ۳۰۹ و ۱۰۰ — Partner آفشور: اداره مهاجرت این دو را صریحاً از هم جدا می‌کند. ویزای ۳۰۹ به همسر یا شریک de facto یک شهروند استرالیا، دارنده اقامت دائم یا شهروند واجد شرایط نیوزیلند اجازه می‌دهد به‌صورت موقت در استرالیا زندگی کند و نخستین گام به‌سوی ویزای دائم ۱۰۰ است، در حالی که ویزای ۱۰۰ اجازه اقامت دائم می‌دهد. متقاضی باید هنگام درخواست این ویزا بیرون از استرالیا باشد. ساختار دومرحله‌ای آن هم در توضیحات رسمی دپارتمان تصریح شده است: دریافت ویزای دائم ۱۰۰ یک فرایند دومرحله‌ای است و برای واجد شرایط شدن، نخست باید ویزای موقت ۳۰۹ صادر شود؛ و با ویزای موقت ۳۰۹ می‌توانید تا زمان تصمیم‌گیری درباره ویزای دائم در استرالیا بمانید و با ویزای ۱۰۰ اقامت دائم دارید. نکته‌ای که اغلب بد فهمیده می‌شود این است که «یکی بودن درخواست و هزینه» به معنای «یک‌مرحله‌ای بودن ارزیابی» نیست؛ مرحله دائم جداگانه و با مدارک به‌روز رابطه سنجیده می‌شود.

فاصله زمانی مرحله دائم: قاعده دوساله در صفحه پرسش‌های متداول ویزای همسر (به‌روزرسانی‌شده در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶) آمده است: اگر دارنده ویزای موقت همسر (ساب‌کلاس ۳۰۹ یا ۸۲۰) هستید، برای واجد شرایط شدن ارزیابی ویزای دائم باید دو سال از تاریخ درخواست آن ویزا گذشته باشد. استثنای مهم، رابطه «طولانی‌مدت» (long-term relationship) است که در بند ۱۰۰.۲۲۱(۵) Schedule 2 پیش‌بینی شده و در صورت احراز، اجازه می‌دهد ویزای دائم پیش از سپری شدن دوره دوساله صادر شود.

شرط ۱۲ ماه در مسیر de facto: اگر مبنای ۳۰۹ رابطه de facto باشد (و نه ازدواج)، اصل کلی این است که رابطه de facto باید حداقل ۱۲ ماه برقرار بوده باشد؛ ثبت رسمی رابطه در یکی از ایالت‌ها یا شرایط استثنایی مقرر در مقررات ۲.۰۳A می‌تواند این الزام را کنار بگذارد. در مقابل، در ویزای ۳۰۰ هیچ دوره حداقلی برای زندگی مشترک لازم نیست — و همین یکی از دلایلی است که ۳۰۰ برای بسیاری از زوج‌های ایرانی در عمل مسیر ساده‌تر اثبات است، نه سخت‌تر.

مسیر بعدی دارنده ۳۰۰: پس از ازدواج در استرالیا، گام بعدی ویزای ۳۰۹ نیست؛ متقاضی از داخل استرالیا برای مجموعه ۸۲۰/۸۰۱ اقدام می‌کند. متقابلاً، در حقوق مهاجرت استرالیا سازوکاری برای «تبدیل» یک درخواست باز ۳۰۰ به ۳۰۹/۱۰۰ وجود ندارد؛ زوجی که تصمیم می‌گیرد بیرون از استرالیا ازدواج کند باید درخواست مستقل ۳۰۹/۱۰۰ را از خارج ثبت کند — چرا که متقاضی ۳۰۹ باید در زمان درخواست بیرون از استرالیا باشد. این یعنی درخواست جدید، مدارک جدید و پرداخت جداگانه.

اولویت‌بندی بررسی: سرعت بررسی تابع سیاست اعلام‌شده است، نه حدس. درخواست‌های ویزای همسر بر اساس Ministerial Direction 117 پردازش می‌شوند؛ به‌طور کلی به ترتیب دریافت ارزیابی می‌شوند و بالاترین اولویت به درخواست‌های داخلی ویزای همسر (ساب‌کلاس ۸۲۰ و ۸۰۱) داده می‌شود، در حالی که درخواست‌های خارج از کشور برای ویزای نامزدی ۳۰۰ و ویزای همسر ۳۰۹ و ۱۰۰ اولویت پایین‌تری دارند. عدد روز و ماه برای هر ساب‌کلاس را باید از صفحه Global visa processing times گرفت: این راهنما بر پایه مدت‌زمان بررسی پرونده‌های تصمیم‌گیری‌شده اخیر تخمینی ارائه می‌کند و تضمین نمی‌کند که پرونده در همان بازه تصمیم‌گیری شود و به‌صورت ماهانه به‌روزرسانی می‌شود.

هزینه‌ها: ساختار هزینه در ۳۰۰ دومرحله‌ای است — هزینه پایه درخواست ۳۰۰ و سپس هزینه کاهش‌یافته مرحله ۸۲۰/۸۰۱ برای دارنده ۳۰۰ — در حالی که در ۳۰۹/۱۰۰ یک هزینه برای کل مسیر پرداخت می‌شود. رقم دقیق را باید در تاریخ ثبت درخواست استخراج کرد، زیرا اداره امور داخلی تأکید می‌کند هزینه ویزاها هر چند وقت یک‌بار تغییر می‌کند، هزینه شما به تاریخ دریافت درخواست وابسته است و اگر بین تاریخ ثبت و تاریخ دریافت افزایش قیمتی رخ دهد باید هزینه جدید را بپردازید. ابزار رسمی برای این کار مشخص است: ماشین‌حساب Visa Pricing Estimator بر اساس اطلاعاتی که در همان لحظه وارد می‌کنید یک برآورد پایه ارائه می‌دهد و در کنار آن جدول جاری قیمت ویزا بر اساس هدف اقامت در استرالیا دسته‌بندی شده است.

تفاوت‌های کلیدی سه ویزا در یک نگاه

معیار	ویزای ۳۰۰ (نامزدی)	ویزای ۳۰۹ (موقت)	ویزای ۱۰۰ (دائم)
ماهیت ویزا	موقت	موقت/مشروط	دائم
وضعیت رابطه	نامزد — هنوز ازدواج نکرده	متأهل یا de facto	متأهل یا de facto (ادامه رابطه)
محل متقاضی در زمان درخواست	بیرون از استرالیا	بیرون از استرالیا	همان درخواست ۳۰۹
تعداد درخواست و هزینه	درخواست ۳۰۰ + درخواست جدید ۸۲۰/۸۰۱ با هزینه کاهش‌یافته	یک درخواست، یک هزینه، دو مرحله ارزیابی
مسیر رسیدن به اقامت دائم	ازدواج در دوره ویزا ← ۸۲۰ ← ۸۰۱	←	ارزیابی مرحله دائم
اولویت پردازش اعلام‌شده	اولویت بالاتر برای ۸۲۰/۸۰۱ داخلی؛ اولویت پایین‌تر برای ۳۰۰ و ۳۰۹/۱۰۰ آفشور

الزامات اختصاصی ویزای ۳۰۰ که باید از روز اول مستند شود

• سن متقاضی: تکمیل ۱۸ سال، بر اساس بند ۳۰۰.۲۱۲A — متقاضی باید ۱۸ سال را تمام کرده باشد.
• سن و صلاحیت اسپانسر: همسر آینده که اسپانسر هم هست باید ۱۸ سال یا بیشتر داشته باشد (۳۰۰.۲۱۳) و منع قانونی برای اسپانسر شدن نداشته باشد (۳۰۰.۲۱۲).
• ملاقات حضوری: بند ۳۰۰.۲۱۴(۱) ایجاب می‌کند زوج پس از رسیدن هر دو به ۱۸ سالگی یکدیگر را حضوراً دیده و شخصاً شناخته باشند؛ رابطه‌ای که فقط آنلاین بوده این شرط را احراز نمی‌کند.
• اثبات قصد ازدواج: نامه عاقد/Celebrant ثبت‌شده که تاریخ مراسم و ثبت فرم NOIM (Notice of Intended Marriage) را تأیید کند، در بیشتر پرونده‌ها مدرک محوری و کافی است.
• قصد زندگی مشترک: بندهای ۳۰۰.۲۱۵ و ۳۰۰.۲۱۶ هم «قصد واقعی ازدواج در دوره ویزا» و هم «قصد زندگی مشترک به‌عنوان همسر» را لازم می‌دانند.
• ازدواج در مهلت ویزا: ازدواج باید پیش از پایان دوره اعتبار ویزای ۳۰۰ انجام شود تا مسیر ۸۲۰/۸۰۱ باز بماند.
• محل متقاضی: بودن بیرون از استرالیا هم در زمان ثبت درخواست و هم در زمان صدور ویزا.
• سلامت و شخصیت: معیارهای public interest، معاینات پزشکی و گواهی‌های پلیس کشورهای محل اقامت.

این برای شما چه معنایی دارد

اگر پرونده شما امروز زیر ویزای ۳۰۰ باز است، شما در مسیر اشتباهی نیستید. همان‌طور که دکتر سیروس احمدی توضیح می‌دهد، انتخاب میان ۳۰۰ و ۳۰۹ یک انتخاب میان «آسان و سخت» نیست؛ یک انتخاب حقوقی بر مبنای وضعیت رابطه در تاریخ ثبت درخواست است. زوجی که هنوز ازدواج نکرده و ۱۲ ماه سابقه زندگی مشترک قابل اثبات ندارد، حقوقاً نمی‌تواند ۳۰۹ ثبت کند؛ برای او ۳۰۰ تنها درِ باز و در عمل کم‌دردسرترین مسیر اثبات است. این که در گفت‌وگوهای عمومی بیشتر از ۳۰۹ نام برده می‌شود، صرفاً بازتاب حجم بالای زوج‌های متأهل در صف مهاجرت خانوادگی است، نه داوری درباره کیفیت پرونده شما.

سه توصیه عملی که ارزش پرونده شما را بالا می‌برد: نخست، تاریخ مراسم و فرم NOIM را زودتر از آنچه فکر می‌کنید تثبیت کنید، چون نامه عاقد ستون اصلی احراز قصد ازدواج است. دوم، فرض نکنید می‌توانید در میانه بررسی، درخواست ۳۰۰ را به ۳۰۹ «تغییر» دهید؛ اگر تصمیم به ازدواج در خارج گرفتید، باید یک پرونده مستقل ۳۰۹/۱۰۰ از بیرون استرالیا ثبت شود و این تصمیم باید پیش از وقوع ازدواج و با مشورت حقوقی گرفته شود. سوم، هیچ عددی — نه هزینه و نه زمان — را از منابع غیررسمی نپذیرید؛ هزینه را در تاریخ ثبت از Visa Pricing Estimator و زمان را از صفحه Global visa processing times بگیرید، چون این زمان‌ها ماهانه به‌روزرسانی می‌شوند.

تجربه عملی ما نشان می‌دهد پرونده‌های ۳۰۰ وقتی با ترتیب درست مدارک — سن، ملاقات حضوری، NOIM، و مستندات قصد زندگی مشترک — بسته می‌شوند، رفتار بسیار قابل پیش‌بینی‌ای دارند. آرامش خیال شما از دانستن همین ترتیب می‌آید، نه از تعویض ویزا.

منابع

• Subclass 300 Prospective Marriage visa — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی: حدود اوت ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Partner Visa Frequently Asked Questions (FAQs) — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی: حدود سپتامبر ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Family Migration program — About partner visas — Department of Home Affairs (۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Subclass 309 Partner (Provisional) visa — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی: حدود سپتامبر ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Partner (Provisional) visa (subclass 309) and Partner (Migrant) visa (subclass 100) — صفحه آرشیو دپارتمان: archive.homeaffairs.gov.au
• Migration Regulations 1994 — Schedule 2 (بندهای Part 300 و Part 100) — AustLII: classic.austlii.edu.au
• Global visa processing times — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی ماهانه؛ آخرین: سپتامبر ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Visa pricing estimator — Department of Home Affairs: immi.homeaffairs.gov.au
• Fees and charges for visas — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی: حدود سپتامبر ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au
• Current visa pricing table — Department of Home Affairs (به‌روزرسانی: حدود جولای ۲۰۲۶): immi.homeaffairs.gov.au

Read the short answer ←

Frequently asked questions

آیا ویزای ۳۰۰ سخت‌تر از ویزای ۳۰۹ است؟

نه. ۳۰۰ سخت‌تر نیست، بلکه معیارهای متفاوتی دارد. ۳۰۰ برای نامزدها است و به‌جای اثبات سابقه زندگی مشترک، باید قصد واقعی ازدواج (با نامه عاقد و ثبت NOIM)، ملاقات حضوری پس از ۱۸ سالگی هر دو، و قصد زندگی مشترک اثبات شود. در مقابل، ۳۰۹ بر پایه de facto معمولاً ۱۲ ماه سابقه رابطه را لازم می‌داند. برای زوجی که هنوز ازدواج نکرده، ۳۰۰ تنها مسیر قانونی است.

آیا ویزای ۳۰۹ یک‌مرحله‌ای است؟

خیر. مسیر ۳۰۹/۱۰۰ دومرحله‌ای است: ۳۰۹ موقت ابتدا صادر می‌شود و سپس ویزای دائم ۱۰۰ ارزیابی می‌گردد. نکته درست این است که یک درخواست ثبت می‌شود و یک هزینه پرداخت می‌گردد، اما ارزیابی مرحله دائم جداگانه و با مدارک به‌روز رابطه انجام می‌شود. بر اساس اعلام رسمی دپارتمان، برای واجد شرایط شدن مرحله دائم باید دو سال از تاریخ درخواست ویزای موقت گذشته باشد؛ مگر رابطه «طولانی‌مدت» مشمول بند ۱۰۰.۲۲۱(۵) باشد.

می‌توانم پرونده باز ۳۰۰ خود را به ویزای همسر ۳۰۹ تغییر دهم؟

در حقوق مهاجرت استرالیا سازوکاری برای تبدیل یک درخواست ۳۰۰ به ۳۰۹/۱۰۰ وجود ندارد. متقاضی ۳۰۹ باید در زمان درخواست بیرون از استرالیا باشد، یعنی زوجی که تصمیم می‌گیرد در خارج ازدواج کند باید یک درخواست مستقل ۳۰۹/۱۰۰ با مدارک و هزینه جداگانه ثبت کند. چنین تصمیمی باید پیش از وقوع ازدواج و با مشاوره حقوقی گرفته شود، زیرا ازدواج پیش از تصمیم‌گیری می‌تواند احراز معیارهای Part 300 را دچار تردید کند.

بعد از ازدواج با ویزای ۳۰۰ باید برای چه ویزایی اقدام کنم؟

برای ویزای همسر داخلی ۸۲۰/۸۰۱، نه ۳۰۹. دارنده ۳۰۰ باید پیش از پایان دوره اعتبار ویزا ازدواج کند و سپس از داخل استرالیا درخواست ۸۲۰/۸۰۱ ثبت نماید؛ ۸۲۰ مرحله موقت و ۸۰۱ مرحله دائم است. برای دارندگان ۳۰۰ هزینه کاهش‌یافته‌ای در این مرحله اعمال می‌شود که رقم جاری آن را باید در تاریخ ثبت از Visa Pricing Estimator اداره امور داخلی گرفت.

زمان بررسی ویزای ۳۰۰ و ۳۰۹ چقدر است؟

رقم دقیق را فقط باید از صفحه Global visa processing times اداره امور داخلی گرفت که ماهانه به‌روزرسانی می‌شود و تخمینی بر پایه پرونده‌های اخیر ارائه می‌دهد، بدون تضمین. در سطح سیاست، درخواست‌های ویزای همسر بر اساس Ministerial Direction 117 بررسی می‌شوند و بالاترین اولویت به درخواست‌های داخلی ۸۲۰/۸۰۱ داده شده، در حالی که ۳۰۰ و ۳۰۹/۱۰۰ آفشور اولویت پایین‌تری دارند.

هزینه ویزای ۳۰۰ در مقایسه با ۳۰۹/۱۰۰ چگونه است؟

ساختار هزینه متفاوت است: در ۳۰۹/۱۰۰ یک هزینه برای کل مسیر دومرحله‌ای پرداخت می‌شود، اما در مسیر ۳۰۰ ابتدا هزینه ۳۰۰ و سپس هزینه کاهش‌یافته مرحله ۸۲۰/۸۰۱ پرداخت می‌گردد. اداره امور داخلی تأکید می‌کند هزینه ویزاها هر چند وقت یک‌بار تغییر می‌کند و رقم قابل پرداخت به تاریخ دریافت درخواست بستگی دارد؛ بنابراین عدد معتبر را باید از Visa Pricing Estimator و جدول جاری قیمت ویزا استخراج کرد.

This answer reflects the law and policy as verified on October 8, 2026. Immigration rules change frequently — confirm the current position before acting.